Εκλογικές ασκήσεις φαινομενικότητας

Υπάρχουν πολλοί τρόποι ανάγνωσης της πραγματικότητας αλλά υπολείπονται πάντα αυτών που προτείνει η κυρίαρχη κουλτούρα και που χαρακτηρίζονται από την πρόκριση της φαινομενικότητας. Έτσι, οι γαλλικές εκλογές είναι στο προσκήνιο αυτές τις μέρες όπως, βέβαια, ήταν το δημοψήφισμα στην Τουρκία τις προηγούμενες ημέρες, οι ολλανδικές εκλογές πριν κάτι εβδομάδες, οι ιταλικές, οι αμερικάνικες πριν από κάτι μήνες… και πάει λέγοντας. Θα έλεγε κανείς ότι οι εκλογές δεν μπορούν να αναχθούν στην σφαίρα της φαινομενικότητας και θα είχε δίκιο αν η ανάγνωση της πραγματικότητας γίνεται με τα εργαλεία της αστικής δημοκοπίας.

Από την άλλη μεριά, όχι. Δεν πρόκειται εδώ να χρησιμοποιηθούν τα εργαλεία εκείνα που τοποθετούν τη σφαίρα του πολιτικού στο εποικοδόμημα με την οικονομία να δεσπόζει στη βάση. Ένας -και μάλιστα κακώς εννοούμενος- μαρξισμός θα προσέθετε περισσότερη σύγχυση στην κατανόηση του υπάρχοντος. Όσο κι αν γίνονται φιλότιμες προσπάθειες από κάθε βαθιά ιδεολογικοποίηση για παντελείς διαχωρισμούς με σκοπό την ενοποίησή τους στη σφαίρα του φαινομενικού, πάντα θα εκφράζεται και η οξύτατη ανάγκη για την αποδόμηση αυτής της διαδικασίας.

Έτσι, πάντα πίσω από τα εκλογικά πανηγυράκια και στα παρασκήνια του φαινομενικού- εκεί που έχει «εξοριστεί» το πραγματικό- εξελίσσεται κάθε είδους ενδοκυριαρχική δοσοληψία: είναι το πεδίο όπου πραγματώνεται η κυριαρχική διαλεκτική του πολιτικού με το οικονομικό… σε βάρος του κοινωνικού. Το ζήτημα της κοινωνικής απονομιμοποίησης της θεσμισμένης εξουσίας οδηγεί τα τελευταία χρόνια στην κανονικοποίηση της «κατάστασης έκτακτης ανάγκης». Όχι αυτή που επιβάλλεται «με τις χίλιες ξιφολόγχες» του Ναπολέοντα αλλά μέσα από μια φενακισμένη κοινοβουλευτική νομιμότητα. Οι εκλογές καταλήγουν να διαδραματίζονται σε ένα φόντο γενικευμένης απαξίωσης του πολιτικού (με την έννοια της διαχείρισης της εξουσίας) και αξίωσης αντισυστημικών προσχηματικών που επαναδιατυπώνουν την αναγκαιότητα των πιο συντηρητικών και αυταρχικών κρατικών ιδεολογημάτων. Εμφανίζοντας τα πιο σκοτεινά κρατικά ιδεολογήματα ως διωκόμενα από την «κατεστημένη» πολιτική κουλτούρα, επανεκκινείται η δυναμική των κοινοβουλευτικών εκλογών στην κοινωνική συνείδηση στην κατεύθυνση νομιμοποίησης μιας ξεκάθαρα αυταρχικής εξουσίας. Η «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» κανονικοποιείται και έρχεται να κατασιγάσει μια γενικευμένη κοινωνική ανασφάλεια που έχει προηγουμένως -με έντεχνο τρόπο- οξυνθεί. Δεν είναι τυχαίο ότι, για παράδειγμα, στην Γαλλία η πρόσφατη επίθεση στα Ηλύσια Πεδία χρεώνεται υπέρ της Λεπέν. Στην Τουρκία πριν λίγες μέρες και αμέσως μετά το δημοψήφισμα αποφασίστηκε η παράταση της «κατάστασης έκτακτης ανάγκης» με αντίστοιχες επικλήσεις. Η «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» λειτουργεί ως η κυρίαρχη απάντηση του αστικού πολιτικού συστήματος στην ελαύνουσα απονομιμοποίησή του και είναι αποφασισμένο να την εφαρμόσει με όλα τα μέσα.

Η πολιτική αυτή απόφαση δεν είναι διαχωρισμένη από τις εξελίξεις στην οικονομία και την γεωπολιτική. Με τον καπιταλισμό σε κρίση (που σημαίνει καταστροφή κεφαλαίων), με επιστροφή στην βίαιη απόσπαση απόλυτης υπεραξίας (επίθεση στις εργασιακές σχέσεις και επιστροφή στο τεϋλορικό καθεστώς) και υποστολή του ενδιαφέροντος για την σχετική υπεραξία (είναι εμφανή τα όρια μιας ανάπτυξης που οδηγούν στην υπερσυσσώρευση), με τον χρηματοπιστωτικό τομέα να δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ανεξέλεγκτου αποσυντονισμού της κεφαλαιακής συσσώρευσης… η παγκόσμια κυριαρχία χρειάζεται χρόνο. Χρειάζεται η πολιτική παραγωγή συναινετικού χρόνου.

Την ίδια στιγμή, και με τις ενεργειακές πηγές να φτάνουν στα όριά τους μετά την επιθετική καπιταλιστική ανάπτυξη της Κίνας και της Ινδίας, οι ανταγωνισμοί στην ιεραρχία της παγκόσμιας ισχύος παράγουν ένα γεωπολιτικό χάος. Η μέση ανατολή παραμένει το κλειδί για τις παγκόσμιες εξελίξεις  χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο Ειρηνικός απουσιάζει. Οι ΗΠΑ χαρακτηρίζονται πλέον από μια παγκόσμια «κυριαρχία χωρίς ηγεμονία» και παρ’ όλ’ αυτά ακολουθούν μια επιθετική στρατηγική που σε παραλληλία με την κουλτούρα απομονωτισμού επιτείνουν την αλλαγή «αυτοκρατορικού παραδείγματος» σε μια κατεύθυνση πιθανής αυτοκαταστροφής. Η Κίνα κινείται με αργά και σταθερά βήματα χωρίς να απαντά πώς θα επικυριαρχήσει χωρίς την χρήση στρατιωτικής βίας όπως διατείνεται (και που δεν είναι ιστορικά συμβατό). Η Ε.Ε. αναδιατάσσεται χωρίς τις αυτοκρατορικές λογικές της αγγλοσαξονικής παράδοσης σε μια «υβριδική» κατεύθυνση που δεν χαρακτηρίζεται πάντως από την υποστολή στις επί μέρους γεωπολιτικές επιλογές. Με την επιφύλαξη για περαιτέρω επεξεργασία των γεωπολιτικών δεδομένων, η σύντομη αναφορά εδώ γίνεται για να τονιστεί το υπόβαθρο των πραγματικών αντιθέσεων σε επίπεδο κυριαρχικών επιλογών που επικαθορίζει την φαινομενολογία των πολιτικών συσχετισμών. Στο πλαίσιο αυτής της φαινομενολογίας έχουν νόημα οι εκάστοτε «εθνικές εκλογές» με σημείο αναφοράς, ωστόσο, υπενθυμίζουμε την εγγενή συστημική ροπή των τελευταίων χρόνων προς την «κατάσταση έκτακτης ανάγκης». Φαίνεται ότι αυτή είναι η ουσιαστική δύναμη πολιτικής συνοχής της σύγχρονης αστικής δημοκρατίας.

Προσομοιώνοντας αυτήν την φαινομενολογία στην ελληνική της εκδοχή, τα «δημοκρατικά» διλήμματα έχουν την ίδια ακριβώς βάση. Όπως ακριβώς και η απάντηση σε αυτά: εκλογική αποχή, επιθετική αποδόμηση της κυρίαρχης θέσμισης και πολιτική και κοινωνική ανασυγκρότηση με σημείο αναφοράς «την κατάκτηση της συνείδησης της ελευθερίας».

πτέρυγα Κ

Αφήστε ένα σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *